ایجاد پارلمان ومجلس

با مطالعه تاریخچه مجلس در مبحث پیشین، روشن می‌شود که پارلمان در انگلیس، برای کنترل قدرت شاه و جلوگیری از استبداد و زورگویی‌های وی تشکیل شده است.  این فلسفه وجودی پارلمان در واقع برای همه پارلمان‌ها و مجالس دنیا صادق است؛ یعنی، یکی از کارکردهایی که پارلمان یا مجلس در قرن‌های گذشته تا امروز و آینده ایفا کرده و می‌کند، کنترل و نظارت بر قدرت حاکمان یا قوه مجریه است. علاوه بر آن، به تدریج برای مجلس (پارلمان) کارکردهای دیگری نیز آشکار شد که در دو دسته کلی تقسیم می‌شود: «شرکت افراد بیشتری از جامعه در تصمیم‌گیری و قانونگذاری برای جامعه» و «اهمیت یافتن نظر مردم* در سیاست» (یا مردمسالاری و پاسخگویی در برابر ملت)؛ بنابراین، فلسفه وجودی مجلس به طور کلی سه کارویژه اصلی است:

کنترل و محدود کردن قدرت حاکم: بدین صورت که پارلمان یا مجلس، با اختیاراتی که در قانون اساسی کشورها برای آن تعریف شده است، بر عملکرد دولت (یا همان قوه مجریه) نظارت می‌کند و از این طریق از استبداد و دیکتاتوری هیأت حاکمه و قوای اجرایی (چه در نظام‌های سلطنتی[۱]، چه در نظام‌های ریاست جمهوری[۲] و چه در نظام‌های پارلمانی[۳]) جلوگیری می‌کند. در ایران نیز مجلس از اختیارات گسترده‌ای برای کنترل و نظارت بر دولت برخوردار است که در بخش سوم این کتاب به آن اشاره می‌کنیم.

مشارکت افراد بیشتر در تصمیم‌گیری برای کشور: یعنی به جای این که یک شخص مانند شاه[۴] یا خاندان و نزدیکان و گماشتگان او برای کشور و ملت تصمیم بگیرند، افراد بیشتری که از میان مردم و توسط خود آنان انتخاب می‌شوند، در جایی به نام مجلس، جهت اتخاذ تصمیمات مناسب و کارآمد و قانونگذاری بهتر برای توسعه و اداره مطلوب امور ملت(۲) به شور و مشورت می‌پردازند.

اهمیت یافتن نظر مردم در سیاست: به این صورت که چون نمایندگان مجلس را مردم انتخاب می‌کنند، کاندیداها برای جذب آرای بیشتر و انتخاب شدن به عنوان نماینده مجلس، سعی می‌کنند تا با طرح مباحث مورد نظر مردم به مجلس راه یابند و در صورت انتخاب نیز با پیگیری مطالبات مردم و انعکاس نظرات آنان، پشتیبانی مردم را همچنان حفظ کنند. این کارویژه مجلس، اگر به درستی اجرا شود، در نهایت باعث مشارکت مردم در فرآیند تصمیم‌سازی برای کشور و استقرار حاکمیت مردم در دولت می شود.

/ 0 نظر / 4 بازدید